Cây thân thảo, mọc bò dưới mặt đất, cây phân nhánh nhiều ra xung quanh, lan trên mặt đất
Các mấu của thân mọc ra rễ
Lá: cuống lá dài, mọc thẳng hoặc bò ngang, phiến lá hình thận hoặc hình tròn, mép lá khía hình tai bèo
Hoa: cụm hoa tán, hoa đơn, hoa mọc ở nách lá, mỗi cụm gồm 1-5 hoa nhỏ, hoa không có cuống, màu trắng hoặc hơi đỏ
Quả: quả hình dẹt, sống hạt rõ
Bộ phận dùng của cây:
Dùng cả cây, cả rễ
Tên dược liệu là tích tuyết thảo
Nơi sống và thu hái cây:
Đây là loại cây sống ở vùng nhiệt đới, mọc hoang dại khắp nơi ngoài đồng ruộng, chỗ ẩm
Thu hái quanh năm, thường dùng cả cây tươi, hoặc phơi khô
Thành phần hóa học:
Rau má chứa alkaloid là hydrocotulin và các asiaticosid
Có tác dụng tái tạo các mô, tế bào đặc biệt là các mô liên kết, giúp vết thương mau lành, nhanh lên da non
Asiaticosid còn có tác dụng kháng khuẩn, cơ chế làm tan màng của vi khuẩn, vết thương mau lành, chống bội nhiễm
Tính vị và tác dụng của cây:
Vị đắng hơi ngọt
Tính mát
Tác dụng thanh nhiệt giải độc, chỉ thống, lương huyết, sinh tân dịch
Lợi niệu, mát gancây rau má
Công dụng và chỉ định của rau má:
Điều trị cảm mạo phong nhiệt, thủy đậu, sởi, vàng da, sốt
Điều trị viêm họng, amidan sưng, viêm hô hấp như viêm khí phế quản, ho
Điều trị viêm tiết niệu, đái buốt, đái dắt
Điều trị chảy máu cam, tả, lị, khí hư phụ nữ, bệnh bạch đới
Ngoài ra còn tác dụng đặc biệt là giải độc lá ngón và nhân ngôn
Rau má dùng bên ngoài có tác dụng điều trị rắn cắn. mụn nhọt, ngứa, lở loét nhẹ, chảy máu nhẹ
Cách dùng rau má:
Thường dùng sống cả cây và rễ
Có thể ép, xay lấy nước uống
Có thể phơi khô, hãm hoặc nấu nước uống
Giải độc, giải nhiệt, lợi niệu: giã nát lấy nước hoặc xay ra lấy nước uống. mỗi ngày dùng 30-40 g
Đắp vết thương, mụn nhọt, điều tị đau, bong gân
Kinh nguyệt không đều, đau lưng, đau tức ngực, da khô: cân 300 g rau má, 3 g phèn chua giã nát rồi hòa chung với nước dừa
Dược phẩm từ rau má: viên sủi, gel trị mụn từ rau má
1 số bài thuốc có rau má:
Điều trị chảy máu chân răng: rau má cân 30 g, nhọ nồi, trắc bách diệp 15 g. sao vàng, sắc nước uống
Điều trị khí hư: rau má phơi khô, tán thành bột uống vào buổi sáng, liều 2 thìa cà phê
Điều trị thống kinh, đau lưng, đau bụng: rau má cân 30 g, ích mẫu 8 g, hương nhu 12 g, hậu phác cân 16 g. thêm 600 ml nước. sắc lên đến khi còn 200 ml. dùng uống trong ngày, mỗi ngày 2 lần
Điều trị viêm hạnh nhân: rau má tươi giã nát lấy nước, thêm giấm vào uống
Điều trị ho, đái buốt đái rắt: uống nước xay hoặc giã rau má tươi
Điều trị viêm, sưng tấy: trộn rau má với giấm, ăn sống hoặc giã nát lấy nước uống
Lợi sữa: ăn sống ra má hoặc xay ra uống nước ăn cả cái